Paluszki słone a akrylamid: co pokazało badanie Oko-Test
Badanie Oko-Test sprawdziło 19 paluszków słonych. Najgorzej wypadły Snack Day z Lidla, a akrylamid przekraczał unijny poziom w sześciu produktach.
Akrylamid w paluszkach słonych to substancja powstająca podczas wypieku produktów ze skrobią, a w badaniu niemieckiej organizacji Oko-Test jej podwyższony poziom wykryto w paluszkach Snack Day z Lidla.
Czym jest akrylamid i dlaczego pojawia się w przekąskach?
Akrylamid to związek chemiczny, który organizacje zdrowotne i Unia Europejska traktują jako substancję rakotwórczą. Nie trafia do żywności jako dodatek. Powstaje w trakcie obróbki termicznej, gdy produkty bogate w skrobię są podgrzewane do wysokiej temperatury, co dotyczy m.in. pieczywa, chrupiących przekąsek i wyrobów smażonych.
Na ilość akrylamidu wpływa kilka czynników. Najważniejsze to zawartość cukrów redukujących, obecność aminokwasu asparaginy oraz sam proces wypieku, czyli temperatura i czas. Dwa produkty o podobnym składzie mogą więc zawierać różne ilości tej substancji, zależnie od technologii produkcji.
Co wykazało badanie Oko-Test na 19 paluszkach?
Oko-Test, niemiecka organizacja konsumencka, przebadała 19 produktów. Wyniki pokazują, że problem nie dotyczy jednej marki, lecz powtarza się w różnych ofertach. Poniższa tabela zestawia najważniejsze ustalenia z badania.
| Obszar badania | Wynik |
|---|---|
| Liczba przebadanych produktów | 19 |
| Najsłabszy produkt | Snack Day (Lidl) |
| Ocena najsłabszego produktu | dostateczna |
| Produkty z akrylamidem powyżej unijnego poziomu o ponad 50 proc. | 6 |
| Produkty z pozostałościami pestycydów | 2 |
| Brak toksycznych pleśni, kadmu i aluminium | we wszystkich próbkach |
Warto zwrócić uwagę na ostatni wiersz. Mimo problemów z akrylamidem i pestycydami w badanych paluszkach nie wykryto toksycznych pleśni, kadmu ani aluminium. To ważny kontekst, bo pokazuje, że zagrożenia nie były wszechobecne, lecz koncentrowały się na konkretnych składnikach.
Dlaczego paluszki Snack Day dostały najniższą ocenę?
Ocena Snack Day obniżyła się z dwóch powodów. Po pierwsze, w produkcie stwierdzono podwyższony poziom akrylamidu. Po drugie, w mące użytej do jego wyrobu wykryto pozostałości dwóch pestycydów. Oko-Test obniżał oceny za ślady co najmniej dwóch różnych substancji, dlatego ten produkt nie uzyskał lepszego wyniku.
Dla konsumenta ważne jest to, że kłopot pochodził z surowca, a nie wyłącznie z samego procesu wypieku. Producent może więc poprawić wynik, zmieniając dostawców mąki lub parametry obróbki termicznej.
Czy pestycydy w paluszkach są powodem do obaw?
Zmierzone stężenia pestycydów nie były toksyczne w krótkim terminie. Nie oznacza to jednak pełnego spokoju. Ekspert Oko-Test zaznaczył, że nie wiadomo jeszcze, jak mogą na siebie oddziaływać śladowe ilości kilku różnych substancji. To obszar, w którym nauka wciąż ma pytania, a badania długoterminowe są potrzebne.
Pestycydy wykryto w dwóch produktach, więc nie był to problem uniwersalny. Do pewnego stopnia pokazuje to, że kontrola surowców ma znaczenie równie duże jak kontrola gotowego wyrobu.
Jak wybierać paluszki słone, żeby nie przepłacić za słabą jakość?
Cena nie jest gwarancją jakości. W badaniu dobre wyniki uzyskały m.in. marki ekologiczne i tańsze marki własne, co oznacza, że droższy produkt nie zawsze wypada lepiej. Oto praktyczne kroki, które pomogą w wyborze.
Krok 1. Sprawdź wyniki niezależnych testów
Zanim kupisz konkretną markę, poszukaj badań przeprowadzonych przez organizacje konsumenckie. Pozwalają one porównać produkty w tej samej kategorii, a nie tylko oceniać opakowanie.
Krok 2. Porównaj skład i ocenę marki własnej
Marki sieciowe i ekologiczne bywają tańsze, a w omawianym badaniu radziły sobie dobrze. Nie zakładaj więc z góry, że lepszy wynik kosztuje więcej.
Krok 3. Ogranicz częstotliwość zakupów przekąsek o wysokiej zawartości skrobi
Akrylamid powstaje w produktach przetworzonych termicznie, dlatego zrównoważona dieta, w której takie przekąski są dodatkiem, a nie podstawą posiłków, jest rozsądnym podejściem.
Krok 4. Zwracaj uwagę na przypadki powtarzających się problemów
Jeśli jeden produkt pojawia się w kilku niezależnych zestawieniach z niskimi ocenami, lepiej go pominąć, nawet jeśli jest atrakcyjnie wyceniony.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla przeciętnego konsumenta najważniejszy wniosek jest prosty: najtańsza lub najpopularniejsza przekąska nie zawsze jest najlepszym wyborem. Badanie pokazuje, że w tej samej kategorii różnice między produktami mogą być znaczące, a jedna z przebadanych marek dostępnych w Polsce otrzymała wyraźnie słabszą ocenę niż pozostałe.
Jeśli regularnie kupujesz paluszki słone, sprawdź etykietę, rozważ marki ekologiczne lub marki własne z dobrymi wynikami i nie traktuj ich jako codziennej bazy przekąsek. To nie wymaga rezygnacji z ulubionego produktu, a pozwala lepiej dopasować wybór do własnych priorytetów.
Najczęstsze pytania
Czym jest akrylamid w paluszkach słonych?
Akrylamid to substancja uznawana za rakotwórczą, która powstaje podczas podgrzewania produktów zawierających skrobię. W paluszkach jej ilość zależy m.in. od cukrów redukujących, asparaginy i sposobu wypieku.
Które paluszki słone dostały najniższą ocenę w badaniu Oko-Test?
Najsłabiej wypadły paluszki Snack Day z Lidla, które otrzymały ocenę dostateczną. Produkt jest dostępny również w Polsce.
Czy pestycydy znalezione w paluszkach są groźne dla zdrowia?
Zmierzone stężenia pestycydów nie były toksyczne w krótkim terminie. Otwartą kwestią pozostaje jednak to, jak mogą oddziaływać ślady kilku różnych substancji jednocześnie.
Jak wybierać paluszki słone, żeby nie przepłacić za słabą jakość?
Warto sprawdzać skład i wyniki niezależnych testów, a nie opierać się wyłącznie na marce czy cenie. W badaniu korzystne wyniki osiągnęły m.in. marki ekologiczne i tańsze marki własne.
Na podstawie: Fakt. Tekst opracowany redakcyjnie.